РУХАНИЯТ

НАШ СЕМЕЙНЫЙ ИНСТИТУТ
НАШ СЕМЕЙНЫЙ ИНСТИТУТ

В 2020 году празднует 70-летний юбилей наш атырауский альма-матер-Атырауский государственный университет имени Халела Досмухамедова. В связи с этим мы публикуем воспоминания людей, так или иначе связанных учебным заведением.

Гурьевский педагогический институт или, как он сейчас называется, Атырауский университет имени Халела Досмухамедова стал для всех членов нашей семьи, что называется, альма матер.

.

ҚАЗАҚ ӘЛІПБИІН ЛАТЫН ГРАФИКАСЫНА КӨШІРУ ЖАҒДАЙЫНДА БІЛІМ БЕРУДІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Мақалада бүгінгі күні басты өзекті мәселе – қазақ әліпиін латын графикасына көшіру мәселесі көтерілген. Авторлар   латын әліпбиіне көшуді жан-жақты зерттеген  филолог-ғалымдар зерттеулеріне сүйене отырып, оның мәдени-әлеуметтік, лингвистикалық, педагогикалық-психологиялық жақтарын жан-жақты қарастыруға тырысқан. Латын графикасы –  бұл жалғыз Қазақстанның ішінде жобаланған саясат емес, бұл бүкіл дүние тілдерінің тұғыры, себебі қазіргі ағылшын, француз, неміс, италиян секілді өркениетті елдердің тілдері терең бастауын сол латын графикасынан  алатындығын ескеруіміз қажеттілігі тұжырымдалған.

БІЛІМ БЕРУДІҢ ЖАҢА ПАРАДИГМАСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ПЕДАГОГТАРДЫҢ КӘСІБИ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН АРТТЫРУДЫҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Қазіргі білім мен ақпарат үстемдік еткен қоғамда педагогтың білім, білік, дағды, тәжірибесін пайдалана отырып, өзгермелі өмір жағдайына бейімделу икемділігін ғана емес, үнемі кәсіби біліктілігін арттыру қажеттілігін талап етуде. Сол себепті бүгінгі білім берудің жаңа парадигмасы жағдайында педагогтардың кәсіби құзыреттілігін арттыру күн сұранысынан туындап отырған өзекті мәселе. Авторлар ХХІ ғасырдың ақпараттар мен адами капитал ғасырына сипаттама бере отырып, білім берудің жаңа парадигмасы, өмір бойы білім алу» (Life Long Learning) тұжырымдамасы, оның өзіндік мәні, көпқырлы жақтарын,  үздіксіз берудің тұлғаның шығармашылық әлеуетін  өмір бойы байыту мақсатын көздеудегі  өзіне тән ерекшелігін  жете ашқан.
ПОЖАРНЫЕ
ПОЖАРНЫЕ

В профессии пожарного сложно найти «случайных людей». Это не просто работа. Это настоящее «пожарное братство», а зачастую – одна большая дружная семья. Спасатели—настоящие герои, которые в любую минуту готовы прийти на помощь и спасти жизнь. У них непростая работа, требующая мужества, отваги, а порой и безрассудства. Профессия, в которой иногда стоит забыть на чуть-чуть о себе, чтобы спасти чью-то жизнь. Поэтому не удивительно, что «пожарное дело» зачастую передается по наследству – от отца к сыну, от матери к дочери, от дедов к внукам. Сложно оставаться в стороне от героической профессии, когда твои родные совершают ежедневные подвиги. Поэтому, как говорят в «пожарных» династиях: «О другой профессии и не думали никогда!» Все это – люди, которые ни секунды не сомневались, правильно ли выбрали свою профессию, отдали ей десятилетия жизни. И любовь к делу передали своим детям, внукам, правнукам. В системе гражданской защиты очень важна профессиональная координация деятельности и сплоченность коллектива.

ӨРТ СӨНДІРУШІ
ӨРТ СӨНДІРУШІ

Өрт сөндіруші мамандығында «кездейсоқ адамдарды» табу өте қиын. Бұл жай ғана жұмыс емес. Бұл нағыз «Өрт сөндіру достығы», сондай-ақ – үлкен жанұя. Құтқарушылар-нағыз қаһармандар, кез –келген жағдайда адам өмірін құтқаруға дайын.

Олардың қызметі оңай емес, батылдықты, өжеттілікті қажет етеді. Бұл мамандық- өзгенің өмірін ажалдан арашалау үшін кейде өзінің өмірінде құрбан ететін мамандық. Сондықтан «өрт сөндіру қызметі» ішінара ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып отырады, яғни әкеден балаға, анадан қызына, атадан немереге.

Күнделікті өмірде айналадағы жақындарың  ерлік жасап жүргенде осындай батыл мамандықты таңдамау мүмкін емес. Сол үшінде өрт сөндірушілер  әулеті өзге мамандықты таңдауды ойламайды.  Бұл адамдар  өздерінің таңдаған мамандықтарына және өздерінің ондаған жылдарын осы мамандыққа арнағаны үшін еш өкінбейді. Олардың қызметке деген махаббаты балаларына, немерелеріне және шөберелеріне беріледі. Азаматтық қорғау жүйелеріндегі ұжымдарда бірлік, тұтастылық өте маңызды.

ТІРШІЛІК КӨЗІН АШУШЫ
ТІРШІЛІК КӨЗІН АШУШЫ

...Шеркешбай жай адам емес болатын. Ол кісінің тұщы судың көзін табатын ерекше қасиеті болыпты. Өзінің аты айтып тұрған Ащықұдықтан да тұщы су шығарған екен. Су шыққанша қаза береді екен. Судың көзі ашылған кезде дәмі ащы болса судың көзін балшықпен майлап тастап, әрі қарай қаза беретін көрінеді. Сөйтіп, екі-үш осылай қайталанып,қаза беріп, тұщы суға да кезігеді екен. Тұщы суды тапқан соң сол жердің енін қауға сиятындай етіп қалдырады да,құдықтың жан-жағын ағаш пен талмен нығыздап қаптап тастайтын көрінеді. Құдықтың суын өздері де пайдаланып, жолшыбай өтіп бара жатырған жолаушыларға сатады екен...

ҰМЫТЫЛМАС СӘТТЕР
ҰМЫТЫЛМАС СӘТТЕР

Осыдан төрт-бес жыл бұрын атақты алаштанушы, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі Дихан Қамзабекұлымен кездескенмін. Әңгіме аяғында Қазақстан Таеквондо энциклопедиясына Мұстафа Өзтүрік туралы пікірін жазып беруін сұрадым. Арада бір апта өтпей өз естелігін жазып жіберіпті. Оқыған кезде біраз ыңғайсызданып қалдым. Елімізге кеңінен танымал болған ғалым мен туралы да айтып кетіпті. Күрең тіршілікке негізделген қарапайым ұстанымымның «астан-кестенін» шығарып, көкірегімді көтеріп тастады менің. «Аш кезде жеген құйқаңды тоқ кезіңде ұмытпа!»,- деген мақал бар ғой. Кезінде жатақхананың бір бөлмесінде тұрғанымыз, ағалы-інідей қарым-қатынасымыз болғаны-бәрі де жадында екен інімнің. Тіпті біраз уақыт ешкімге көрсете алмай да жүрдім. Жуық арада жеке мұрағатымды ақтарып отырып, Дихан бауырымның сол кезде жіберген естелігін тауып алдым. Естелікте басқа да қызықты мағлұматтар бар екен. Әсіресе Мұстафа Өзтүрік ағамыз туралы жақсы жазылыпты естелікте. Қайтадан оқып шығып, сайтымызда жариялауды жөн көріп отырмын. Қабыл алыңыздар!

Қабибек Мұхитов

РАДОСТИ ПЕРЕВОДА
РАДОСТИ ПЕРЕВОДА

Наш сайт продолжает сотрудничество с братским народом якуты-саха. В 2018 году была издана книга «Переводы с якутского». Автор-кандидат исторических наук, ведущий научный сотрудник Института гуманитарных исследований в Якутске Лилия Винокурова. Книга открывается известным  нам эссе «ЯЗЫК МАТЕРИ» о языке якутов. И завершается эссе на ту же тему. К сожалению, тема сохранности и защиты языка не теряет актуальности...

ОРДЕНДІ БҰРҒЫШЫ
ОРДЕНДІ БҰРҒЫШЫ

Жеті қат жер астынан алтын көмбе іздеп өткен ғұмыры ғибратты жандардың бірі де бірегейі Жиенғали Құсетдинов ақсақал еді. Өткен ғасырдың сонау 1921 жылдары мұнайлы Мақат өңіріне аяқ талдырып, табандарынан тозып жеткен ағайынды екі бозбала жіігіт өз тағдырларын қазыналы өлкенің қара алтынымен байланыстыруды мақсат тұтқан жаңа дәуірдің жастары болатын.

КІНДІГІМНЕН БАЙЛАНҒАН...
КІНДІГІМНЕН БАЙЛАНҒАН...

Қазақ үшін кіндік өте қастерлі ұғым болатын. Шақалақ қыздың кіндігін «Отбасының ұйытқысы болсын! Отбасының алтын қазығы болсын! Отына ие болсын!» деп ошақ қасына, от басына көмген. Кішкентай ұл нәрестенің кіндігін «Кіндігі туған жерге байлансын. Туған босағасына, қара шаңыраққа ие болсын» деп үйдің табалдырығына көмген.

Кіндік пен адамның арасында көзге көрінбейтін бір нәзік байланыс бар. Кіндігі туған жерге байланған адам туған елінен, туған жерінен жырақтап алыстауы мүмкін емес. Себебі, туған үй босағасына байланған кіндігі өзіне тартып тұрады.