ТАРИХ. ӨЛКЕТАНУ

Мұрат шығармаларындағы этнографиялық деректер
Мұрат шығармаларындағы этнографиялық деректер
Кеңес үкіметі жылдары 7 кластың СССР тарихы оқулығында «Абай өлеңдері XIX ғасырдың II-ші жартысындағы қазақ өмірінің энциклопедиясы» деген жолдар болатын. Осындай тұжырымды Мұрат жырларына да байланыстырып айтуға әбден болады. Ұлы ақынның атышулы «Үш қиян», «Сарыарқа», «Әттең, бір қапы дүние-ай!», «Топқа түскенде толғауы» және т.б. шығармаларынан қазақ тарихына байланысты деректермен қатар, қаймағы бұзылмаған қазақ салттары мен дәстүрлері,тұрмыс-тіршілігі, туысқандық, ағайындық қатынастары, сол кездегі қазақ қоғамының өкілдері туралы қат-қабат мәліметтерді кездестіреміз.
ҰШҚАНДА ӨТКЕН КЕШ
ҰШҚАНДА ӨТКЕН КЕШ

Жазушы Өтепберген Әлімгереевтің «Үстірт пен Үйшік, Азау арасы» кітабынан үзінділер жалғасы. .

Екінші кешімізді Құлсарыға таяу жердегі кең жазықта өткізген біз ертесінде Мұнайлы мола, Ұшқанға астық. Ол аудан орталығынан оңтүстікке қарай 40-45 шақырым көлемінде орналасқан көне қалашық орны

АС БЕРУ-АТА ДӘСТҮРІ
АС БЕРУ-АТА ДӘСТҮРІ

Жазушы Өтепберген Әлімгереевтің «Үстірт пен Үйшік, Азау арасы» кітабынан үзінділер жалғасы. .

Халқымызда көне дәуірден бері келе жатқан ежелгі ғұрыптардың бірі – ас беру. Ол дүниеден өткен адамдарды еске түсіруге арналған салт. Егер ас берудің саяси-әлеуметтік астарына мән берсек, ол алдымен, шығысы мен батысына ұшқан құстың қанаты, жүгірген аңның аяғы талатын айшылық алыс аймақты алып жатқан қарға тамырлы қазақ елінің өзара достығы мен бірлігін жыл өткен сайын жақындата түсу, әр әулет, өңірдің салт-дәстүрін өзгелерге паш ету, қала берді қаза арқалаған ауыл-аймақ, тегіренің бастарына түскен ауыртпалығына өзгелердің ортақтасып, олардың қайғы-мұңын бөлісу, дүниеден озған игі жақсының өнегелі тұстарын ескеру арқылы оны кейінгі ұрпаққа үлгі ету, өліге деген құрмет үрдісінен туған игілікті іс екені сөзсіз.

ЖЫЛОЙҒА ТҮСКЕН ДЕСАНТ
ЖЫЛОЙҒА ТҮСКЕН ДЕСАНТ

Жазушы Өтепберген Әлімгереевтің «Үстірт пен Үйшік, Азау арасы» кітабынан үзінділер жалғасы.

...1944 жылдың көктемі Кеңес Армиясы үшін қанша қиын, қатерлі болғанымен жеңіссіз емес еді. Күн өткен сайын жаудың беті қайтып, фашистердің кеңес жерінен алыстатылып жатқан кезі. Бірақ герман армиясының қарсы барлау мекемесі мен шпиондық орталықтары қарап қалмай, кеңес тылында арандату, қастандық жұмыстарын жүргізіп отырды. Соның бірі - мамыр айының 2-нен 3-не қараған түні осы күнгі “Жаңа таң” өндірістік кооперативі өңіріне жаудың обер-лейтенанты (Әлихан Ағаев бір кездегі атты әскер бөлімшесінің командирі, Мәскеу түбіндегі ұрыстар кезінде қолға түскен, шын аты-жөні Тілеумағамбетов Әмірхан, ал шпиондық диверсиялық жұмыста Ағаев, Иранов деген бүркеншік атпен жүрген) басқарған он төрт диверсант парашютистер тобының түсуі еді.

ИМАНҚАРА
ИМАНҚАРА

Жазушы Өтепберген Әлімгереевтің «Үстірт пен Үйшік, Азау арасы» кітабынан үзінділер жалғасы...

Иманқара - жергілікті тұрғындар тау десе де теңіз деңгейінен 200 метр биіктікте орналасқан өркеш-өркеш жоталар шоғыры ғана. Ол ондаған шақырымнан мұнартып тұрса да ұшы-қиырсыз емес, бары екі-ақ километр, ені 300 метр

Үстірт пен Үйшік, Азау арасы
Үстірт пен Үйшік, Азау арасы
Жазушы Өтепберген Әлімгереевтің «Үстірт пен Үйшік, Азау арасы» кітабында қазіргі Қазақстан картасында қала ретінде аты жоқ, бірақ сонау Алтын Орда дәуірінде ірі сауда және әкімшілік орталығы болған Сарайшық қаласы, Атырау, Маңғыстау өңірлерінің бұған дейін зерттелмеген кейбір археологиялық, тарихи орындары, арғы-бергі Атырау (Үйшік) қаласы туралы әңгіме болады.
АҒАЙЫНДЫ БҰРҒЫШЫЛАР
АҒАЙЫНДЫ  БҰРҒЫШЫЛАР
Қашан да еселі еңбекті, нәтижелі жұмысты  мүмкін ететіндер, үлкен табыстың іргетасын қалайтындар қарапайым еңбек адамдары болып келеді. Осындай абзал жандардың қатарында жылойлық ағайынды бұрғышылар Балмұқановтарды да атап айтқан жөн болмақ.
СҰЛТАН ЕПЕ
СҰЛТАН ЕПЕ

Қырық жылдан астам өмірін киелі Маңғыстауды зерттеуге арнаған өлкетанушы, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі Отыншы Көшбайұлының 2006 жылы жарық көрген «Жұмбақ жайлап, аңыз өрген Маңғыстау» кітабынан үзінділерді жалғастырамыз

МАДИЯРЛАР ЖЕҢІСІ
МАДИЯРЛАР ЖЕҢІСІ
...Мельбурн олимпиадасына іріктеу ойындарының бірі болатын.1956 жыл КСРО құрама командасы үшін жеңісті жыл болды. Яшин, Нетто, Стрельцов сияқты  Европада үздік ойыншылары бар бұл команда іріктеу ойындарының барысында бірде-бір рет жеңіліп көрмеген болатын. Дания мен Израильді, Батыс Германияны жеңген КСРО футболшылары ендігі кезекте Венгриямен ойнауы керек болды.
«МӘТЕН ҚОЖА ӘУЛИЕ ТУРАЛЫ»
«МӘТЕН ҚОЖА ӘУЛИЕ ТУРАЛЫ»
Атырау облысының Қызылқоға ауданының Қаракөл ауылынан 10-12 шақырым жерде, елге белгілі Мәтен қожа әулиенің зираты бар. Ол осыдан 250-300 жыл бұрын қазақ даласына Аравия елінен дін тарату үшін келген.